Ақылдылық – адамның ең басты қаруы және қазынасы. Қазақ халқы «Ақыл – азбайтын тон, білім – таусылмайтын кен» деп, ақыл-ойдың маңыздылығын ерекше дәріптеген. Ақылды адам қиындықтан жол табады, дауды шешеді және айналасына сыйлы болады. «Ақылдыға сөз тоқтар» деген мақал даналыққа деген құрметті білдіреді. Ақыл жасқа қарамайды, ол – тәжірибе мен ізденістің жемісі. Күштің жеңбейтінін ақыл жеңеді. Төмендегі Ақылдылық туралы мақалдар адамның интеллектуалдық әлеуетін, парасатын және оның өмірдегі орнын айқындайды.
Ақылдылық туралы таңдаулы мақалдар
- Ақыл – жастан, асыл – тастан.
- Ақыл азбайды, білім тозбайды.
- Ақылдыға – сөз тоқтар.
- Ақылды ерге – мал серік.
- Ақыл көпке жеткізер.
- Ақылдыдан шыққан сөз – алтын.
- Ақылдының сөзі – қысқа.
- Ақылсыздың сөзі – көп.
- Ақылдының ісі – тындырымды.
- Ақылдылық – адамдықтың белгісі.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Ақылдының сөзі – қысқа» деген мақал нені меңзейді?
Бұл мақал нағыз ақылды адамның бос сөйлемейтінін, ойын нақты әрі қысқа жеткізетінін білдіреді. Көп сөз – бос сөз, ал қысқа сөз – нұсқа сөз. Ақылды адам уақытты бағалайды және сөзінің салмағын біледі. Ақылдылық туралы айтқанда, бұл шешендік пен ой тереңдігінің белгісі.
«Ақыл – жастан, асыл – тастан» деген сөз жастарды мақтау ма?
Иә, бұл мақал ақылдың тек қарттықпен келмейтінін, жастардың да зерек, алғыр болатынын мойындау. Асыл тастардың жер астынан (тастан) шығатыны сияқты, жаңа, тың ойлар да жастардан шығуы мүмкін. Бұл – жастарға деген сенім мен қолдау.
Ақыл мен білімнің айырмашылығы неде?
«Ақыл азбайды, білім тозбайды» деген мақал екеуінің мәңгілік құндылық екенін көрсетеді. Білім – оқу арқылы жинақталған ақпарат, ал ақыл – сол білімді орынды қолдана білу қабілеті, парасат. Білімді болу ақылды болу деген сөз емес, бірақ ақыл біліммен толығады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
