Аңғырттық – аңғалдық, абайсыздық және сенгіштік. «Аңқау елге арамза молда» деген мақал аңғырт адамдарды қулардың оңай алдайтынын ескертеді. Аңғырт адам жамандық ойламайды, бірақ оның осы қасиеті өзіне таяқ болып тиюі мүмкін. Халық даналығы аңғырттықты кейде ақкөңілділік деп ақтаса, кейде надандықпен теңестіріп сынайды. «Аңқау кісіге арқан ұзын» (алдана береді) деген сөз сақ болуға шақырады. Төмендегі Аңғырт туралы мақалдар сенгіштіктің зардабын және сақтықтың маңыздылығын түсіндіреді.
Аңғырт туралы таңдаулы мақалдар
- Аңғырт адам – аңқау.
- Аңқау елге арамза молда.
- Аңқау адамға алдау оңай.
- Аңқау кісіге арқан ұзын.
- Аңқау балаға ақыл аз.
- Ақымақтың ақылы – қысқа.
- Ақымаққа ақыл айтпа.
- Наданның күні қараң.
- Наданның көзін ғылым ашар.
- Наданмен дос болма.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Аңқау елге арамза молда» деген мақалдың әлеуметтік мәні қандай?
Бұл мақал қоғамның сауаттылығы мен биліктің (немесе дін өкілдерінің) сапасы арасындағы байланысты көрсетеді. Егер халық аңқау, білімсіз болса, оларды басқаратын немесе жол сілтейтін адамдар арамза, алаяқ болып шығады. Қоғам сауатты болса, алаяқтарға жол бермейді. Бұл – халықты көзі ашық болуға үндейтін сөз.
Аңғырттық пен ақкөңілдіктің айырмашылығы бар ма?
Бар. Ақкөңіл адам жақсылықты қалайды, бірақ ол ақымақ емес, жақсы мен жаманды ажырата алады. Ал аңғырт (аңқау) адам сенгіштігінен, байқағыштығының жоқтығынан жиі алданады. Аңғырттық көбінесе тәжірибесіздік пен аңғалдықтан туындайды.
«Аңқау кісіге арқан ұзын» деген не?
Бұл – алдаудың оңайлығы туралы. Аңқау адамға кез келген өтірікті айтып, «арқанды ұзын тастап» (алдап-сулап), қалаған жағыңа жетелеуге болады. Ол сенгіш болғандықтан, қулықтың шегін көрмейді. Бұл мақал аңқауларды сақтандырады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
