Алыс – қашықтық пен уақыттың өлшемі ғана емес, сонымен бірге адамның көрегендігі мен стратегиялық ойлау қабілетінің көрсеткіші. Қазақ халқы «Алыстан арбалағанша, жақыннан дорбала» деп прагматизмді қолдағанымен, алысты болжауды да ұмытпаған. «Алыс жол атты сынайды» деген мақалда сапардың адам мен малды шыңдайтыны айтылады. Алысты көре білу – даналықтың белгісі. Сонымен қатар, алыс – сағыныштың, күтудің және үміттің мекені. Төмендегі Алыс туралы мақалдар қашықтық пен жақындықтың философиясын, соғыс пен бейбітшіліктің ережелерін түсіндіреді.
Алыс туралы таңдаулы мақалдар
- Алыспақ бар, атыспақ жоқ.
- Алыстан шабынған ердің күші қайтар.
- Алыстан ердің дәрібі бар, қасына келсең баладай; алыстан таудың дәрібі бар, қасына келсең обадай.
- Алыссаң атаң да болса жық, аясаң көтеріп жібер.
- Алыс жол атты сынайды, ауыр жол ерді сынайды.
- Алыстан көрсең алдырмайсың, досыңды жауға қалдырмайсың.
- Бесатар белдескенде де керек, алыстан жаумен тілдескенде де керек.
- Отан үшін отқа түс, күймейсің. Арың үшін алыссаң, өлмейсің.
- Адам болатын бала алысқа қарайды.
- Армансыз адам алысқа бармас.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Алыспақ бар, атыспақ жоқ» деген мақал нені білдіреді?
Бұл мақал бәсекелестік пен дұшпандықтың аражігін ажыратады. Ер адамдар арасында күш сынасу, алысу, белдесу болуы мүмкін (бұл спорттық немесе намыс жарысы), бірақ бір-біріне қару кезеніп, атысуға, қан төгуге жол берілмейді. Алыс туралы сөз болғанда, бұл мақал бейбіт бәсекені қолдайтынын көрсетеді.
«Алыстан ердің дәрібі бар…» мақалының психологиялық астары қандай?
Бұл мақал адамның немесе құбылыстың сырттай бағасы мен шынайы болмысының айырмашылығын көрсетеді. Алыстан естігенде біреу өте сұсты, мықты көрінуі мүмкін, бірақ жақынырақ танысқанда оның қарапайым, тіпті «баладай» аңғал екенін көресің. Бұл – атақ пен шындықтың, қашықтық пен қабылдаудың заңдылығы.
«Адам болатын бала алысқа қарайды» деген не?
Бұл – болашаққа ұмтылыс пен мақсат қою туралы. Зерек, талапты бала тек бүгінгі күнімен шектелмейді, ол ертеңгі күнін, болашағын ойлайды, үлкен армандар құрады. Алысқа қарау – көрегендік пен амбицияның белгісі.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
