Қазақ халқының дүниетанымында Жаратушыға деген шексіз сенім мен құрмет әрқашан басты орында тұрған. «Алла» сөзі қазақтың күнделікті тіршілігінде, қуанышы мен қайғысында үнемі ауыздан түспейтін қасиетті ұғым. Ата-бабаларымыз кез келген істі «Бисмиллә» деп бастап, нәтижесін «Алла жазса» деп күткен. Бұл сенім халықты сабырлыққа, шүкіршілікке және рухани тазалыққа тәрбиелеген. Тағдырдың жазғанына мойынсұну, қиындықта Жаратқаннан жәрдем сұрау – мұсылманшылықтың белгісі ғана емес, ұлттық болмысымыздың ажырамас бөлігі. Халық фольклорында Алла туралы айтылған мақал-мәтелдер адамды тәубеге келтіріп, менмендіктен сақтандырады. Адам қанша жерден күштімін десе де, Құдайдың құдіретінің алдында дәрменсіз екенін ұмытпауы тиіс. Бұл жинақ сізге халық даналығы арқылы сенім мен өмірдің тығыз байланысын ұғынуға көмектеседі.
Алла туралы таңдаулы мақалдар
- Алладан ойбайым жақсы.
- Аллаға жағайын десең – азаның болсын, қазыға жағайын десең – қазаның болсын.
- Сом темірге балға бар, сұмсынғанға алла бар.
- Алланың аты – алпыс.
- Алла бермегенді, молда бермейді.
- Алла берсе, алақанға сыйғызар.
- Алла жазса, тағдырдан қашпассың.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Сом темірге балға бар, сұмсынғанға алла бар» мақалы нені ескертеді?
Бұл мақал әділдіктің ерте ме, кеш пе орнайтынын білдіреді. Қанша мықты темір болса да, оны илейтін балға табылады. Сол сияқты, өзін басқалардан жоғары қойып, сұмдық жасап, шектен шыққан адамдардың да жазасын беретін Алла бар екенін ескертеді. Алла туралы бұл нақыл сөз зұлымдық жасаушыларды жазасыз қалмайтынынан хабардар етеді.
«Алла жазса, тағдырдан қашпассың» деген сөз адамды енжарлыққа итермелемей ме?
Жоқ, бұл жерде енжарлық емес, өмірдің өзгермейтін заңдылықтарын қабылдау туралы айтылып тұр. Адам қолынан келгенше әрекет етуі керек, бірақ нәтижесі мен пешенеге жазылған тағдыр – Алланың еркінде. Бұл түсінік адамды күтпеген жағдайларда күйзеліске түспеуге, қиындықты сабырмен қабылдауға үйретеді.
Алла мен молданың айырмашылығы туралы мақал нені меңзейді?
«Алла бермегенді, молда бермейді» деген сөз – ризық пен несібенің иесі тек Жаратушы екенін растайды. Адамдар діни қызметкерлерден немесе басқа делдалдардан көмек күткенімен, түпкі шешім мен береке тек Алладан келеді. Бұл Алла туралы ізденістегі маңызды таухид (бірқұдайшылық) қағидасын көрсетеді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
