Соңғы жылдары Қытай мен Қырғызстан мәдениет, білім және туризм салаларындағы байланыстарын жүйелі түрде кеңейтіп, екі ел арасындағы қарым-қатынастардың қоғамдық негізін нығайтып келеді. Бұл туралы SteppeNews.kz «Жэньминь Жибао» ақпараттық сайтына сілтеме жасай отырып хабарлайды.
18 тамызда Қырғызстанның Ұлттық тарихи музейінде ежелгі Қытай өркениетінің өнеріне арналған көрме ашылды. Көрмеге Қытай мен Қырғызстаннан әкелінген 153 құнды мәдени жәдігер қойылған. Олар Ұлы Жібек жолы бойындағы екі ел арасындағы ғасырлар бойғы мәдени байланыстар мен алмасулар тарихын таныстырады.
2018 жылдан бері Шэньси провинциясының Археология институты мен Қырғызстанның ғылыми-зерттеу мекемелері Қызыл-Речка қалашығында бірлескен археологиялық жұмыстар жүргізіп келеді. Қытайдың дәстүрлі археологиялық барлау әдістерін, соның ішінде «лоян күрегін» заманауи қашықтан зондтау технологияларымен ұштастырудың арқасында бірлескен археологиялық топ ежелгі қаланың құрылымын және түрлі мәдениеттер арасындағы байланыстарды зерттеуде елеулі нәтижелерге қол жеткізді. Бұл ынтымақтастық Қытайдың Орталық жазығы мен Орталық Азия өркениеттерінің өзара ықпалы мен байланыстарының тарихын тереңірек зерттеуге мүмкіндік беріп қана қоймай, екі ел археологтары арасындағы достық қарым-қатынасты да нығайтып отыр.
Орталық Азияда қытай тілін үйренуге қызығушылық артып келеді. Қырғызстан өңірде қытай тілін білу деңгейін анықтайтын HSK емтиханына қатысушылар саны бойынша бірінші орында тұр. 2025 жылы Қырғызстанда HSK емтиханына қатысушылар саны 2021 жылмен салыстырғанда үш есеге артқан. Қытай тілін жоғары оқу орындарының студенттерімен қатар мемлекеттік қызметшілер мен бизнес өкілдері де меңгеріп жатыр.
Қазіргі таңда Қырғызстанда төрт Конфуций институты жұмыс істейді. Сонымен қатар кәсіби білім беруді өндіріс қажеттіліктерімен тығыз байланыстыруға бағытталған «Жібек жолы академиясы» сияқты жобалар жүзеге асырылуда.
Екі ел арасындағы туристік ынтымақтастық та қарқынды дамып келеді.
2024 жылы Қырғызстанға барған қытайлық туристер саны өткен жылмен салыстырғанда 56%-ға өскен. Жақында тараптар топтық туристік сапарларды жеңілдетуге бағытталған өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Қырғызстан Қытайдан келетін туристік топтарға 21 күнге дейін визасыз болуға мүмкіндік береді. Ал Қырғызстан азаматтары Қытай аумағы арқылы 240 сағаттық визасыз транзит режимін пайдаланып, Хайнань аралына 30 күнге дейін визасыз кіре алады. Сонымен қатар биыл шілдеден бастап Бейжің мен Бішкек арасындағы тікелей әуе рейстерінің саны аптасына үшке дейін артты.
Кәсіптік-техникалық білім беру саласында да бірлескен жобалар жүзеге асырылуда. 2024 жылы Қырғыз мемлекеттік техникалық университетінде екі елдің жоғары оқу орындарының қатысуымен Лу Бань шеберханасы ашылды. Мұнда су шаруашылығы, энергетика және интеллектуалды өндіріс бағыттары бойынша 15 оқу-тәжірибелік зертхана жабдықталған. «Ақылды» аудиториялар арқылы шеберхана Қытайдың жоғары оқу орындары мен кәсіпорындарымен қашықтан оқыту және тәжірибе алмасу мүмкіндігін де ұсынады.
Екі жылға жуық уақыт ішінде Лу Бань шеберханасында 6 мыңнан астам адам білім алды. Олардың көпшілігі кейіннен экологиялық таза энергетика, жол құрылысы және басқа да салаларда жұмысқа орналасқан.
Қырғызстанның «жасыл» тау-кен өндірісі, экологиялық таза энергетика және жасанды интеллект сияқты болашағы зор бағыттардағы білікті мамандарға деген сұранысын қанағаттандыру мақсатында жақын арада Шыңжаң университетінің қатысуымен Қытай-Қырғызстан жоғары білікті инженерлер даярлау академиясын ашу жоспарланып отыр.