STEPPENEWS.KZ: Қазақстандағы мемлекеттік реформалар аясында Негізгі Заңның жаңа жобасы көпшілік талқысына ұсынылды. Конституциялық реформа жөніндегі комиссия жариялаған құжатта тіл саясатына қатысты баптарға маңызды редакциялық түзетулер енгізілген. Бұл өзгерістер елдегі тілдік ортаның тұрақтылығын сақтай отырып, ұлттық тұтастық идеясын нығайтуды көздейді.
Жаңа жобаның 9-бабында мемлекеттік тілдің мәртебесі мен қолданылу аясы бұрынғы бекітілген қалпында сақталған. Құжат бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі — қазақ тілі болып қала береді. Сонымен қатар, мемлекеттік ұйымдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарында орыс тілінің қазақ тілімен тең дәрежеде ресми қолданылуына кепілдік берілген.
Бұл нормалардың сақталуы мемлекеттік басқару жүйесіндегі қалыптасқан коммуникацияның үзілмеуін және қоғамдағы тілдік тепе-теңдіктің бұзылмауын қамтамасыз етеді.
«Біртұтас халық» концепциясы
Жаңа редакциядағы ең елеулі өзгеріс — үшінші тармақтың тұжырымдамасында. Қолданыстағы Конституцияда мемлекет Қазақстан халқының тілдерін дамытуға жағдай жасауды міндетіне алса, жаңа жобада «біртұтас халық» деген маңызды анықтама қосылды.
Бұл нақтылаудың бірнеше стратегиялық мәні бар:
- Идеологиялық бірегейлік: Елдегі барлық этностардың ортақ құндылықтары мен бірлігін заң жүзінде айқындау.
- Мемлекеттік қамқорлық: Көпұлтты мемлекеттегі әрбір тілдің дамуына жағдай жасау — біртұтас елдің дамуының ажырамас бөлігі ретінде қарастырылады.
- Құқықтық кепілдік: Тілдерді үйрену мен дамыту мәселесінде мемлекеттің жауапкершілігі сақтала отырып, оның мақсаты жалпыұлттық бірлікке бағытталады.
Конституцияның жаңа жобасындағы тілге қатысты түзетулер мемлекеттің саяси бағытының тұрақты екенін көрсетеді. Мемлекеттік тілдің басымдығы мен орыс тілінің ресми мәртебесін сақтай отырып, «біртұтас халық» ұғымын енгізу — елдегі ішкі тұрақтылықты нығайтуға бағытталған құқықтық қадам болып табылады.
