STEPPENEWS.KZ: Көктемнің лебін сездіріп, адамдарды бір-біріне жақындататын ерекше мейрамдардың бірі – Көрісу күні. Қазақ арасында «Амал мерекесі» деп те аталатын бұл күн жыл сайын 14 наурызда аталып өтеді. Бұл – адамдардың бір-бірімен қауышып, амандық сұрасатын, өткен өкпе-ренішті ұмытып, жаңа жылды ізгі ниетпен бастайтын көне дәстүр.
Көрісу дәстүрінің терең тарихы
Зерттеушілердің айтуынша, Көрісу күні көшпелі өмір салтымен тығыз байланысты. Ертеректе қазақтар қыстың қақаған аязын әр жерде өткізіп, көктем келгенде ғана бір-бірімен қайта қауышатын болған. Ұзақ уақыт көрмеген ағайын-туыс, көрші-қолаң осы күні арнайы барып амандасып, хал-жағдай сұрасып, құшақтасып көріскен.
Бұл дәстүр ғасырлар бойы халық жадында сақталып, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келеді. Көрісу күні адамдар бір-біріне:
«Бір жасыңмен!», «Жасың құтты болсын!», «Амал құтты болсын!» деп тілек айтып, жаңа жылдың басталуымен құттықтайды.
Кей деректерде бұл күн ежелгі күнтізбеде жаңа жылдың алғашқы кезеңдерінің бірі ретінде қарастырылғаны айтылады. Кейінірек бұл дәстүр жалпы халықтық мерекеге айналып, көктемгі жаңару мен татулықтың белгісі болып қалыптасты.
Дәстүр мен құрмет күні
Көрісу күнінің басты ерекшелігі – үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету. Таңертеңнен бастап жастар ауылдың үлкендеріне барып сәлем береді. Қарттардың батасын алып, олардың амандығын тілейді. Үлкендер де жастарға ақ тілегін айтып, жаңа жылда береке-бірлік болсын деп бата береді.
Бұл күні үйлерде дастархан жайылып, қонақтар үзілмейді. Ағайын-туыс пен көрші-қолаң бір-бірінің шаңырағына барып, қауышу қуанышын бірге бөліседі. Осындай жүздесулер адамдар арасындағы сыйластық пен бауырмалдықты нығайта түседі.
Бүгінгі Көрісу күні
Бүгінде Көрісу күні әсіресе Маңғыстау облысы, Атырау облысы, Батыс Қазақстан облысы және Ақтөбе облысы өңірлерінде кеңінен атап өтіледі. Соңғы жылдары бұл дәстүр Қазақстанның басқа аймақтарында да қайта жаңғырып, халықтық сипатқа ие бола бастады.
Көрісу күні – тек амандасу ғана емес, адамдарды жақындастыратын рухани көпір. Ол қоғамдағы татулық пен сыйластықты дәріптейтін маңызды күндердің бірі.
Бұл мейрам көктемгі ұлы мереке – Наурыз мейрамы қарсаңындағы алғашқы қуаныштардың бірі саналады. Көрісу арқылы халық жаңа кезеңді ізгі ниетпен бастап, бір-біріне амандық пен береке тілейді.
Мәңгілік мәні бар дәстүр
Көрісу күні – уақыт өткен сайын маңызы арта түсетін ұлттық құндылық. Бұл мейрам адамдарды бірлікке шақырып, ұмыт қалған байланыстарды қайта жалғайды. Ағайынның арасы жақындап, үлкеннің батасы мен кішінің ықыласы тоғысқан осындай дәстүрлер қазақ қоғамының рухани тірегі болып қала береді.
Сондықтан Көрісу күні – жай ғана мереке емес, ол халқымыздың татулыққа, бауырмалдыққа және адамгершілікке негізделген өмір салтының жарқын көрінісі.
