Qədr Gecəsində Oxunan Ən Fəzilətli Dualar
Qədr gecəsində oxunan dualar, hər bir müsəlmanın həyatında xüsusi bir yerə sahibdir. Ramazan ayının son on gününə gizlənmiş olan bu gecə; insanların gələcək bir illik qədərlərinin yazıldığı, mələklərin yer üzünə endiyi və Allahın rəhmətinin sonsuz olaraq təcəlli etdiyi müəzzəm bir vaxtdır.
Bu gecədə möminlər yatmayaraq vaxtlarını ibadətlə keçirməyə qeyrət edirlər. Ancaq bu qiymətli saatlarda edilməsi gərəkən ən təməl əməl, bütün səmimiyyətlə dua etməkdir. Aşağıda, bu mübarək vaxtı ən səmərəli şəkildə keçirməyinizə kömək edəcək ən səhih və fəzilətli duaları cəmləşdirmişik.
Qədr Gecəsinin Fəziləti və Əhəmiyyəti
Qurani-Kərimdə bildirildiyi kimi Qədr gecəsi, min aydan (təxminən 83 ildən) daha xeyirlidir. Peyğəmbərimiz Məhəmmədə (s.ə.s) Qurani-Kərimin enməyə başladığı gecə tam olaraq bu gecədir.
Qədr gecəsində edilən ibadətlərin, oxunan duaların və işlənən gözəl əməllərin savabı qatlanaraq verilir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s), bu gecəni imanla və savabını yalnız Allahdan umaraq ibadətlə keçirən kimsənin keçmiş bütün günahlarının bağışlanacağını müjdələmişdir. Bu səbəblə Uca Allahdan tam olaraq nə istənilməsi lazım olduğunu bilmək çox önəmlidir.
Qədr Gecəsinin Ən Əsas Duası (Hz. Aişənin Rəvayəti)
Bu gecədə oxunması gərəkən ən önəmli duanı Peyğəmbərimiz (s.ə.s), sevimli yoldaşı Hz. Aişə (r.a) validəmizə şəxsən öyrətmişdir.
Hz. Aişə (r.a): «Ey Allahın Rəsulu, Qədr gecəsinə rast gəlsəm necə dua edim?» deyə soruşduqda, Peyğəmbərimiz (s.ə.s) bu duanı oxumasını tövsiyə etmişdir:
Ərəbcə Mətni:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Oxunuşu (Transkripsiya):
«Allahummə innəkə afuvvun, tuhibbul-afvə, fə’fu ənnî.»
Azərbaycanca Mənası:
«Allahım! Sən çox bağışlayansan, bağışlamağı sevərsən. Məni də bağışla!»
Nə Zaman və Niyə Oxunur:
Bu dua, Qədr gecəsi üçün ən təməl duadır. Qul bu duada Allahın ən gözəl adlarından biri olan «Əl-Afuvv» (Günahları tamamilə silən, Çox Bağışlayıcı) sifətinə sığınaraq yalvarır. Qədr gecəsinin əsl qayəsi tam mənasıyla günahlardan təmizlənmək olduğu üçün, bağışlanma diləmək bu gecədə istənilə biləcək ən gözəl şeydir. Bu duanı Ramazanın son on günündə və gecələrində, evdə, məsciddə və ya gündəlik işlərinizi görərkən belə dilinizdən düşürməməyiniz gərəkir.
Ramazanın Son On Günündə Oxunacaq Digər Önəmli Dualar
Günahların bağışlanmasını diləməklə yanaşı, Uca Allahdan dünya və axirət xeyrini istəmək də son dərəcə önəmlidir.
Dünya və Axirət Xeyrini İstəmə Duası
Ərəbcə Mətni:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Oxunuşu (Transkripsiya):
«Rabbənə ətinə fid-dunyə həsənətən və fil-axirəti həsənətən və qinə əzəbən-nər.»
Azərbaycanca Mənası:
«Rəbbimiz! Bizə dünyada da yaxşılıq, gözəllik ver, axirətdə də yaxşılıq, gözəllik ver. Və bizi atəş (cəhənnəm) əzabından qoru!»
Nə Zaman və Niyə Oxunur:
Bu, Qurani-Kərimdə keçən ən əhatəli dualardan biridir. Müsəlman bu duada, ehtiyac duyduğu bütün gözəllikləri (dünyada can sağlığı, halal ruzi, ailə hüzuru; axirətdə cənnət və cəhənnəmdən xilas olmaq) tək bir cümlə ilə Allahdan istəmiş olur.
İman Üzərində Sabit Qalma Duası
Ərəbcə Mətni:
يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ
Oxunuşu (Transkripsiya):
«Yə Muqallibəl-qulub, səbbit qalbî alə dînik.»
Azərbaycanca Mənası:
«Ey qəlbləri haldan hala çevirən (Allahım)! Mənim qəlbimi dinin üzərində sabit qıl!»
Nə Zaman və Niyə Oxunur:
İnsanın qəlbi həyatın gətirdiyi müxtəlif imtahanlar qarşısında dəyişimə uğraya bilər. Peyğəmbərimiz (s.ə.s) bu duanı çox tez-tez oxuyardı. Qədr gecəsində Allahdan ömrünüzün sonuna qədər imanınızı qorumasını diləmək son dərəcə mühümdür.
Tövbə və İstiğfarların Ən Böyüyü (Seyyidül-İstiğfar)
Etdiyi günahlara ürəkdən peşmanlıq duyanlar üçün «İstiğfarların Əfəndisi» olaraq adlandırılan bu duanı oxumağın savabı çox böyükdür.
Ərəbcə Mətni:
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلا أَنْتَ
Oxunuşu (Transkripsiya):
«Allahummə əntə Rabbî, lə iləhə illə əntə, xaləqtənî və ənə abdukə, və ənə alə ahdikə və va’dikə məstə-ta’tu. Əuzu bikə min şərri mə sana’tu, əbu’u ləkə bi-ni’mətikə aleyyə, və əbu’u ləkə bi-zənbî, fəğfir lî, fə-innəhu lə yəğfiruz-zunubə illə əntə.»
Azərbaycanca Mənası:
«Allahım! Sən mənim Rəbbimsən. Səndən başqa heç bir ilah yoxdur. Məni Sən yaratdın və mən Sənin qulunam. Gücüm çatdığı qədər Sənə verdiyim söz və əhd üzrəyəm. Etdiyim şeylərin şərindən Sənə sığınıram. Mənə lütf etdiyin nemətləri etiraf edirəm, günahımı da etiraf edirəm. Məni bağışla, çünki günahları Səndən başqası bağışlaya bilməz!»
Duaların Qəbul Olması Üçün Nə Etməliyik?
Dualarınızın Allah qatında qəbul olması üçün bu İslami ədəblərə riayət etməyə çalışın:
İxlas (Səmimiyyət): Allahın dualara mütləq icabət edəcəyinə qəti bir inamla, bütün qəlbinizlə dua edin.
Dəstəmaz: Duanı mənəvi bir təmizlik halı olan dəstəmazlı şəkildə etmək çox daha fəzilətlidir.
Qibləyə Yönəlmək: Qibləyə dönərək, əlləri sinə hizasına qədər qaldıraraq dua etmək sünnətdir.
Həmd və Salavat: Duaya Allaha həmd edərək (Əlhəmdülillah) və Peyğəmbərimizə (s.ə.s) salavat gətirərək başlayın.
İsrarçı Olmaq: Ümidsizliyə qapılmadan, istədiyiniz şeyi Allahdan dəfələrlə istəyin.
Qədr Gecəsində Tez-Tez Edilən Xətalar
Sadəcə 27-ci Gecəni Gözləmək: Qəti tarix gizlədilmişdir. Qədr gecəsi, Ramazanın son on günündəki hər hansı bir tək gecədə (21, 23, 25, 27 və ya 29) ola bilər. Bu gecəni son on günün hər gecəsində axtarmaq lazımdır.
Vaxtı Boşa Xərcləmək: Bu əvəzolunmaz zaman dilimini sosial şəbəkələrdə, televiziya qarşısında və ya boş söhbətlərlə keçirməkdən uzaq durun.
Mənasını Bilmədən Sadəcə Ərəbcəsini Oxumaq: Ərəbcə dua oxumaq böyük fəzilətdir; ancaq Allahdan nə istədiyinizi bilmək çox daha önəmlidir. Duanın mənasını öyrənin və içinizdən gəldiyi kimi öz ana dilinizdə (Azərbaycanca) də bol-bol dua edin.
Nəticə
Qədr gecəsi; həyatınızı dəyişdirmək, mənəvi olaraq təmizlənmək və əməl dəftərinizi günahlardan təmizləmək üçün sizə təqdim edilmiş bənzərsiz bir fürsətdir. Bu gecə Rəbbinizə qorxu və ümid arasında dua edin. Xüsusilə «Allahummə innəkə afuvvun…» duasına daha çox ağırlıq verərək özünüz, ailəniz və bütün İslam ümməti üçün əfv diləyin. Uca Allah tutduğunuz orucları və etdiyiniz bütün duaları dərgahında qəbul eləsin.
FAQ
Qədr gecəsində Azərbaycan dilində dua etmək olarmı?
Bəli, əlbəttə olar. Sünnətdə keçən duaları əslindən (ərəbcə) oxumağın savabı çox böyükdür, lakin Allah Təala bütün dilləri biləndir. Qəlbinizdəki dərdləri və istəkləri Azərbaycan dilində, öz cümlələrinizlə də rahatlıqla ifadə edə bilərsiniz.
Qədr gecəsindəki təməl dua neçə dəfə oxunmalıdır?
Bunun müəyyən bir sayı yoxdur. Ramazan ayının son on günü və gecəsi boyunca bu duanı edə bildiyiniz qədər çox və davamlı olaraq təkrar etməyiniz tövsiyə edilir.
Qədr gecəsi qəti olaraq Ramazanın 27-ci gecəsidir?
Xeyr, bu qəti deyil. Peyğəmbərimiz (s.ə.s), bu gecənin Ramazanın son on gününün tək gecələrində axtarılmasını əmr etmişdir. Bundakı hikmət, möminlərin sadəcə bir gecə deyil, o günlərin hamısını ibadətlə keçirmələrini təşviq etməkdir.
Bu gecəni mütləq məsciddə keçirməliyik?
Xeyr, ibadətləri (namaz, Quran tilavəti, dua) evinizdə də əda edə bilərsiniz. Ancaq etikaf niyyətiylə məsciddə olmaq Peyğəmbərimizin (s.ə.s) qüvvətli sünnətlərindəndir.
Xüsusi günlərində (üzrlü vəziyyətdə) olan qadınlar Qədr gecəsində nə edə bilər?
Bu vəziyyətdə olan xanımlar namaz qıla bilməz və Qurani-Kərimə toxuna bilməzlər; ancaq zikr etmələri, salavat gətirmələri və xüsusilə «Allahummə innəkə afuvvun…» deyərək bol-bol dua etmələri sərbəstdir və qüvvətlə tövsiyə edilir.
