باشترین نزا و پاڕانەوەکان بۆ شەوی قەدر و ئادابەکانیان
خوێندنی نزا و پاڕانەوە لە شەوی قەدردا پێگەیەکی تایبەت و گرنگی ھەیە لە ژیانی ھەر موسڵمانێکدا. ئەم شەوە، کە لە دە شەوەی کۆتایی مانگی پیرۆزی ڕەمەزاندا شاردراوەتەوە، ئەو کاتەیە کە چارەنووسی مرۆڤەکان بۆ ساڵی داھاتوو دەنووسرێتەوە، فریشتەکان دادەبەزنە سەر زەوی، و ڕەحمەتی بێسنووری خوای گەورە بەسەر بەندەکانیدا دەبارێت.
بڕواداران لەم شەوانەدا بەخەبەر دەمێننەوە و کاتەکانیان بە عیبادەت بەسەر دەبەن. بەڵام گرنگترین و بنەڕەتیترین کارێک کە دەبێت لەم ساتە زێڕینانەدا ئەنجام بدرێت، پاڕانەوەی دڵسۆزانەیە لە ناخی دڵەوە. لە خوارەوەدا، باشترین و دروستترین ئەو نزایانەمان کۆکردووەتەوە کە لە سوننەتی پێغەمبەرەوە (د.خ) جێگیر بوون، کە یارمەتیت دەدەن ئەم کاتە پیرۆزە بە باشترین شێوە بەسەر بەریت.
گەورەیی و فەزڵی شەوی قەدر
وەک چۆن لە قورئانی پیرۆزدا ھاتووە، شەوی قەدر خێرترە لە ھەزار مانگ (کە دەکاتە نزیکەی ٨٣ ساڵ و ٤ مانگ عیبادەتی بەردەوام). ھەر لەم شەوەشدا بوو کە دابەزینی قورئانی پیرۆز بۆ سەر پێغەمبەر محەممەد (د.خ) دەستی پێکرد.
پاداشتی نوێژ، نزا، و کارە چاکەکان لە شەوی قەدردا بە شێوەیەکی سەرسوڕھێنەر چەند قات دەکرێت. پێغەمبەر (د.خ) مژدەی بە بڕواداران داوە کە ھەر کەسێک شەوی قەدر بە باوەڕ و ھیوای بەدەستھێنانی پاداشتەوە زیندوو ڕابگرێت، ئەوا خوای گەورە لە ھەموو گوناھەکانی پێشووی خۆش دەبێت. بۆیە زۆر گرنگە بزانین بە وردی چی لە دروستکارمان داوا بکەین.
گرنگترین نزای شەوی قەدر (فەرموودەی عائیشە)
گرنگترین نزا کە بە تایبەتی ئامۆژگاری کراوین لەم شەوەدا بیخوێنین، ئەو نزایەیە کە پێغەمبەر (د.خ) ڕاستەوخۆ فێری خێزانی خۆشەویستی، دایکمان عائیشەی (ڕ.خ) کردووە.
عائیشە (ڕەزای خوای لێبێت) پرسیاری کرد: «ئەی پێغەمبەری خوا، ئەگەر زانیم کام شەوە شەوی قەدرە، چی تێدا بڵێم؟» پێغەمبەر (د.خ) وەڵامی دایەوە: بڵێ:
دەقی عەرەبی:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
خوێندنەوەی کوردی (ترانسکریپشن):
ئەڵڵاھوممە ئیننەکە عەفووڤون، توحیببول عەفوە، فەعفۆ عەننی.
ماناکەی بە کوردی:
«ئەی خوایە، بێگومان تۆ زۆر لێخۆشبووی، و لێخۆشبوونت خۆشدەوێت، کەواتە لێم خۆش بە.»
کەی و بۆچی دەخوێندرێت:
ئەمە نزای سەرەکی و بنەڕەتییە بۆ شەوی قەدر. لەم نزایەدا، بەندە ھانا بۆ خوای گەورە دەبات بە یەکێک لە جوانترین ناوەکانی کە «العَفُوّ»یە (ئەو زاتەی گوناھەکان بە تەواوی دەسڕێتەوە). لەبەر ئەوەی ئامانجی سەرەکی شەوی قەدر پاکبوونەوەی تەواوەتییە لە گوناھەکان، داوای لێخۆشبوون باشترین شتە کە مرۆڤ بتوانێت داوای بکات. پێویستە ئەم نزایە بە بەردەوامی و زۆری لە دە ڕۆژ و شەوی کۆتایی ڕەمەزاندا دووبارە بکرێتەوە، لە ماڵەوە، لە مزگەوت، یان تەنانەت لە کاتی ئەنجامدانی کارەکانی ڕۆژانەشدا.
نزا گرنگەکانی تر لە دە شەوەی کۆتایی ڕەمەزاندا
سەڕەڕای داوای لێخۆشبوون، زۆر گرنگە کە لە خوای گەورە داوای خێر و خۆشی بکەین بۆ دنیا و قیامەتمان.
نزای خێر و خۆشی بۆ دنیا و قیامەت
دەقی عەرەبی:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
خوێندنەوەی کوردی (ترانسکریپشن):
ڕەببەنا ئاتینا فیددونیا حەسەنەتەن، وە فیل ئاخیرەتی حەسەنەتەن، وە قینا عەزابەننار.
ماناکەی بە کوردی:
«پەروەردگارا، لە دنیادا خێر و چاکەمان پێ ببەخشە، و لە قیامەتیشدا خێر و چاکەمان پێ ببەخشە، و لە سزای ئاگری دۆزەخ بمانپارێزە.»
کەی و بۆچی دەخوێندرێت:
ئەمە یەکێکە لە گشتگیرترین نزا قورئانییەکان. موسڵمان لەم دێڕەدا داوای ھەموو پێداویستییەکانی دەکات (تەندروستی، ڕزقی حەڵاڵ، ئارامی خێزان لەم دنیایەدا؛ ھەروەھا بەھەشت و ڕزگاربوون لە دۆزەخ لە قیامەتدا).
نزا بۆ جێگیربوونی دڵ لەسەر ئیمان
دەقی عەرەبی:
يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ
خوێندنەوەی کوردی (ترانسکریپشن):
یا موقەللیبەل قولووب، سەببیت قەلبی عەلا دینیک.
ماناکەی بە کوردی:
«ئەی وەرگێڕەری دڵەکان، دڵم جێگیر بکە لەسەر ئایینەکەت.»
کەی و بۆچی دەخوێندرێت:
دڵی مرۆڤ لە بەردەم تاقیکردنەوەکانی ژیاندا گۆڕاوە. پێغەمبەر (د.خ) ئەم نزایەی زۆر زۆر دەخوێند. لە شەوی قەدردا، زۆر گرنگە لە خوا بپاڕێینەوە کە ئیمانمان بپارێزێت تا دواساتی ژیانمان.
گەورەی داوای لێخۆشبوون (سەیدولئیستیغفار)
بۆ ئەوانەی بە ڕاستگۆیی پەشیمانن لە گوناھەکانیان، خوێندنی ئەو نزایەی کە بە «سەیدولئیستیغفار» (گەورەی داواکردنی لێخۆشبوون) ناسراوە، پاداشتێکی زۆر گەورەی ھەیە.
دەقی عەرەبی:
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلا أَنْتَ
خوێندنەوەی کوردی (ترانسکریپشن):
ئەڵڵاھوممە ئەنتە ڕەببی، لا ئیلاھە ئیللا ئەنتە، خەلەقتەنی وە ئەنا عەبدوکە، وە ئەنا عەلا عەھدیکە وە وەعدیکە مەستەتەعتو، ئەعوزو بیکە مین شەڕڕی ما سەنەعتو، ئەبووئو لەکە بی نیعمەتیکە عەلەییە، وە ئەبووئو لەکە بی زەنبی، فەغفیر لی، فەئیننەھو لا یەغفیروززونووبە ئیللا ئەنتە.
ماناکەی بە کوردی:
«ئەی خوایە، تۆ پەروەردگاری منی، ھیچ پەرستراوێک بەحەق نییە جگە لە تۆ. تۆ منت دروستکردووە و من بەندەی تۆم، وە من لەسەر پەیمان و بەڵێنی تۆم بەپێی توانام. پەنا دەگرم بە تۆ لە خراپەی ئەو کارانەی کردوومە. دان دەنێم بە نیعمەتەکانی تۆدا بەسەرمەوە، وە دان دەنێم بە گوناھەکانمدا. بۆیە لێم خۆش بە، چونکە بەڕاستی ھیچ کەسێک لە گوناھەکان خۆش نابێت جگە لە تۆ!»
ئادابەکانی پاڕانەوە بۆ ئەوەی نزا قبووڵ بێت
بۆ ئەوەی دڵنیابیت لەوەی نزا و پاڕانەوەکانت لەلایەن خوای گەورەوە وەڵام دەدرێنەوە، ھەوڵبدە ئەم ئادابە ئیسلامییانە جێبەجێ بکەیت:
١. ئیخلاس (دڵسۆزی): لە ناخی دڵتەوە بپاڕێوە، بە یەقین و دڵنیاییەکی تەواوەوە کە خوای گەورە دەبیستێت و وەڵامت دەداتەوە.
٢. دەستنوێژ: باشتر وایە لە کاتی نزا کردن و پاڕانەوەدا بە دەستنوێژ و پاکی بیت.
٣. ڕووکردنە قیبلە: ڕووبکەرە قیبلە (کەعبە) و دەستەکانت تا ئاستی سنگت بەرز بکەرەوە.
٤. سوپاسگوزاری و سەڵاوات: نزاکەت بە حەمد و سوپاسی خوای گەورە (الحمدللە) و سەڵاواتدان لەسەر پێغەمبەر (د.خ) دەست پێبکە.
٥. پێداگری کردن: بێھیوا مەبە. داواکارییەکانت چەندین جار بە ملکەچییەوە بۆ خوای گەورە دووبارە بکەرەوە.
ئەو ھەڵانەی کە دەبێت لە شەوی قەدردا لێیان دوور بکەوینەوە
تەنھا چاوەڕێکردنی شەوی بیست و حەوتەم: ڕێکەوتی دروستی شەوی قەدر شاردراوەتەوە. دەکرێت ھەر یەکێک لە شەوە تاکەکانی دە ڕۆژی کۆتایی ڕەمەزان بێت (٢١، ٢٣، ٢٥، ٢٧، یان ٢٩). بۆیە دەبێت لە ھەموو ئەم شەوانەدا بەدوایدا بگەڕێین و عیبادەت بکەین.
بەفیڕۆدانی کات: خۆت بەدوور بگرە لە بەسەربردنی ئەم کاتە زێڕینە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، سەیرکردنی تەلەفزیۆن، یان قسە و باسی بێسوود.
خوێندنەوەی نزا بێ تێگەیشتن لە ماناکەی: خوێندنی دەقە عەرەبییەکان پاداشتی گەورەی ھەیە، بەڵام زۆر لەوە گرنگترە بزانیت چی لە خوای گەورە داوا دەکەیت. مانای نزاکە بزانە و سڵ مەکەوە لەوەی بە زمانە شیرینەکەی خۆت (کوردی) و بە وشەکانی خۆت لە خوای گەورە بپاڕێیتەوە.
پوختە
شەوی قەدر دەرفەتێکی کەم وێنەیە کە پێت دراوە بۆ گۆڕینی ئاراستەی ژیانت، پاکبوونەوەی دەروونت و سڕینەوەی گوناھەکان لە پەڕاوی کردەوەکانت. لەم شەوەدا لە نێوان ترس و ھیوادا لە پەروەردگارت بپاڕێوە. بە تایبەتی گرنگی بدە بە نزای «ئەڵڵاھوممە ئیننەکە عەفووڤون…»، و داوای لێخۆشبوون بۆ خۆت، خێزانەکەت و ھەموو موسڵمانان بکە. خوای گەورە ڕۆژووەکانمان لێ قبووڵ بکات و وەڵامی ھەموو نزا دڵسۆزانەکانمان بداتەوە.
FAQ
ئایا دەتوانم لە شەوی قەدردا بە زمانی کوردی نزا بکەم؟
بەڵێ، بێگومان. خوێندنی ئەو نزایانەی لە سوننەتدا ھاتوون بە زمانی عەرەبی خێری گەورەی ھەیە، بەڵام خوای گەورە ئاگاداری ھەموو زمانەکانە. دەتوانیت و پێویستە خەم و پێداویستی و ئاواتەکانت بە ئازادی و بە زمانی کوردی بڵێیت، بەو شێوەیەی کە لە ناخی دڵتەوە ھەڵدەقوڵێت.
چەند جار پێویستە نزای سەرەکی شەوی قەدر بخوێنمەوە؟
ژمارەیەکی دیاریکراو بۆ ئەمە بوونی نییە. ئامۆژگاری کراوین کە ئەم نزایە تا دەکرێت زۆر و بە بەردەوامی لە ماوەی دە ڕۆژ و شەوی کۆتایی ڕەمەزاندا بخوێندرێت.
ئایا دڵنیایە کە شەوی قەدر شەوی ٢٧ی ڕەمەزانە؟
نەخێر، ئەمە بە تەواوی دڵنیا نییە. پێغەمبەر (د.خ) ئامۆژگاری کردووین کە ئەم شەوە لە شەوە تاکەکانی دە شەوەی کۆتایی ڕەمەزاندا بیدۆزینەوە. حیکمەتی شاردنەوەی ئەم شەوە ئەوەیە کە بڕواداران ھەوڵ بدەن و لە ھەموو ئەو شەوانەدا عیبادەت بکەن، نەک تەنھا لە یەک شەودا.
ئایا پێویستە لە مزگەوت بم بۆ ئەوەی شەوی قەدر بە عیبادەت بەسەر ببەم؟
نەخێر، مەرج نییە. دەتوانیت عیبادەتەکانت (نوێژ، قورئان خوێندن، زیکر، نزا) لە ماڵەکەتیشدا ئەنجام بدەیت. بەڵام مانەوە لە مزگەوت بە نیەتی ئیتیکاف لە دە ڕۆژی کۆتایی ڕەمەزاندا، سوننەتێکی گەورەی پێغەمبەرە (د.خ).
ئەو ئافرەتانەی لە سوڕی مانگانەدان چی بکەن لە شەوی قەدردا؟
ئافرەتان لەم دۆخەدا ناتوانن نوێژ بکەن یان دەست لە قورئان بدەن، بەڵام بۆیان دروستە و زۆر ئامۆژگاری کراون کە زیکر بکەن، سەڵاوات بدەن، و بە تایبەتیش نزای «ئەڵڵاھوممە ئیننەکە عەفووڤون توحیببول عەفوە فەعفۆ عەننی» بە زۆری بخوێنن.
