SteppNews.kz: Жамбыл облысындағы «Jibek Joly» арнайы экономикалық аймағында тіркелген қатысушылардың шамамен 60%-ы — қытайлық компаниялар. Олар мұнда металлургиялық кешендер, жүгеріні терең өңдейтін зауыттар, жел генераторларына арналған компоненттер мен өнеркәсіптік кремний өндірістерін салуда. Шетелдік бизнесті АЭА-ға не қызықтыратыны және аймақтың бүгінгі даму барысы туралы АЭА Инвестиция тарту және дамыту қызметінің басшысы Амангелді Аяғанов айтып берді.
Неліктен қытайлық компаниялар «Jibek Joly» аймағын таңдайды?
АЭА-да тіркелген 28 кәсіпорынның шамамен 60%-ы — қытайлықтар. Аяғановтың айтуынша, бұл жерде жалпы Қазақстанның инвестициялық климаты мен аймақтың ұсынған шарттары шешуші рөл атқарады.
«Қазақстан инвесторларды қолайлы инвестициялық климатымен баурайды. Олар Қазақстанға инвестиция сала отырып, бұл жерде мемлекет пен үкімет тарапынан толық қолдау көрсетілетінін түсінеді», — дейді ол.
«Бір терезе» қағидаты қосымша серпін беруде: инвестор АЭА аумағында тіркелген сәттен бастап нысан пайдалануға берілгенге дейін толық сүйемелдеумен қамтамасыз етіледі.
Қытайлық қатысушылардың арасында әртүрлі бағыттағы компаниялар бар. «Yonggang Central Asia Iron and Steel» ЖШС қуаттылығы жылына 3 миллион тонна болатын металлургиялық кешен салуда. «SHENGTAI BIOTECH Co. Ltd» ЖШС жүгеріні терең өңдеу жобасын жүзеге асырып жатыр және биыл бірінші кезеңін іске қосады. «SANY Re Shu Industrial Park» ЖШС жел генераторларына арналған компоненттер өндірісін жолға қоюда — Аяғановтың сөзінше, өнім шығару алдағы екі айда басталады. «J-Victor New Energy» ЖШС өнеркәсіптік кремний өндіретін зауыт салуда. Бұдан бөлек, жобалау сатысындағы кәсіпорындар арасында ауыл шаруашылығы техникасы мен тракторлар өндірісі де бар.
«Тіркелген 28 кәсіпорынның 60%-ға жуығын қытайлық компаниялар құрайды», — деп растады Аяғанов.
«Химия паркінен» «Jibek Joly-ға» дейін
Арнайы экономикалық аймақ Президент Жарлығымен 2012 жылы 25 жылға — 2037 жылға дейін құрылған. Бастапқыда ол «Тараз химия паркі» деп аталды. 2024 жылы рұқсат етілген қызмет түрлері кеңейгеннен кейін аймаққа «Jibek Joly» деген жаңа атау берілді.
«2024 жылы Министрдің бұйрығымен АЭА аумағындағы қызмет түрлері кеңейтілді. Содан бері біз «Jibek Joly» АЭА деп атала бастадық», — деп түсіндіреді Аяғанов.
Нақты артықшылықтар: Жеңілдіктер мен преференциялар
АЭА-ның басты бәсекелестік артықшылығы — салықтық және инфрақұрылымдық жеңілдіктер кешені. Аймақ қатысушыларына аумақ ішіндегі нөлдік ҚҚС, корпоративтік табыс салығының (КТС) нөлдік мөлшерлемесі, жобаны жүзеге асыру үшін тегін жер телімі, сондай-ақ жер және мүлік салығынан босату мүмкіндіктері беріледі.
Салықтық жеңілдіктерден бөлек, басқарушы компания барлық қажетті инфрақұрылыммен қамтамасыз етуді өз мойнына алады: «Біздің аумақта тіркелген кез келген кәсіпорынға барлық қажетті инфрақұрылымды, атап айтқанда — кіреберіс автокөлік және теміржолдарын, сумен, газбен және электр қуатымен қамтамасыз етуді ұсынамыз».
28 қатысушы, триллион теңге инвестиция
Бүгінгі таңда «Jibek Joly» АЭА-да 28 қатысушы тіркелген. Оның сегізі өз жобаларын жүзеге асырып қойды: «ХИМ-плюс» ЖШС, «КПМ Пласт» ЖШС, «С9 Technologies» ЖШС, «Chemical Engineering» ЖШС, «Эко Бәйшешек» ЖШС, «КазТрубЗавод СН» ЖШС, «Oriental Building Materials» ЖШС және «ATX Industry Group» ЖШС. Тағы сегіз кәсіпорын құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізіп жатыр, он екі нысан жобалау сатысында.
«Осы 28 кәсіпорынның жалпы инвестиция көлемі шамамен бір триллион теңгені құрайды, 5 мыңға жуық жұмыс орны ашылады», — деп атап өтті Аяғанов. Тек «Yonggang Central Asia Iron and Steel» ЖШС металлургиялық кешені іске қосылғаннан кейін 2 500-ге жуық жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр.
Өсу әлеуеті: Негізгі бағыттар
Тұрмыстық химия мен тамақ өнеркәсібінен бастап металлургия мен жаңартылатын энергия компоненттеріне дейінгі кең ауқымды қамтығанына қарамастан, АЭА алдағы өсімнің келешегін көріп отыр. Басым бағыттардың қатарында Аяғанов аграрлық жобаларды, тамшылатып суару жабдықтары мен жаңбырлатқыш машиналар өндірісін, жиһаз және тоқыма өнеркәсібін, былғары бұйымдары мен машиналар мен жабдықтар, оптикалық және электронды өнімдер шығаруды атайды.
Химия өнеркәсібіне ерекше екпін беріледі: «Негізі, әрине, химия өнеркәсібіне басымдық беру керек, өйткені Жамбыл облысы химия өнеркәсібі салалары үшін шикізатты аймақ».
Осылайша, «Jibek Joly» АЭА он жылдан астам уақыт ішінде тар бейінді химия паркінен жалпы инвестициялық қоржыны бір триллион теңгеге жуықтайтын көпсалалы индустриялық алаңға айналды. Қытайлық компаниялар бұл өсімнің айтарлықтай қозғаушы күші болды және құрылыс пен жобалау сатысындағы жобалардың санына қарап, олардың аймақтағы үлесі алдағы уақытта одан әрі кеңейе түсетінін аңғаруға болады.
