STEPPENEWS.KZ: Ислам дінінің бес парызының бірі саналатын Рамазан айындағы ораза — тек физикалық аштық емес, жан дүниенің тазаруы мен нәпсіні тәрбиелеу мектебі. Алайда, ислам — жеңілдік діні болғандықтан, әрбір құлшылық адамның шама-шарқына, денсаулық жағдайына қарай реттеледі. Мүфтият бекіткен қағидалар бойынша, оразаның парыз болуының және одан босатылудың нақты шекаралары бар.
Ораза кімдерге парыз?
Ең алдымен, оразаның міндеттелуі үшін адамның бойында төрт негізгі сипат болуы шарт. Біріншісі — мұсылман болуы, өйткені бұл тікелей діни құлшылық түрі. Екіншісі — ақыл-есінің дұрыстығы, яғни өз іс-әрекетіне жауап бере алмайтын жандар бұл міндеттен босатылады. Үшіншісі — балиғат жасына толу. Балаларға ораза парыз емес, дегенмен ата-аналар оларды бірте-бірте баулып, күндіз бірнеше сағатқа ғана ауыз бекіттіру арқылы дағдыландыра алады. Төртінші шарт — денсаулық пен мүмкіндіктің болуы. Ораза ұстауға физикалық қауқары жететін, созылмалы ауруы жоқ әрбір мұсылманға бұл айда ораза тұту — парыз.
Жеңілдік берілген санаттар
Шариғат белгілі бір қиындықтар туындаған жағдайда оразаны кейінге қалдыруға немесе мүлдем ұстамауға рұқсат береді. Бұл топқа ең алдымен науқас адамдар жатады. Егер ораза ұстау науқастың жағдайын қиындатса немесе айығуын кешіктірсе, ол оразасын тоқтатып, сауыққан соң қазасын өтеуіне болады. Сондай-ақ, жолаушыларға (тұрғылықты жерінен 90 шақырымнан астам ұзақ сапарға шыққандар) ораза тұтпауға рұқсат. Дегенмен, қазіргі заманғы көлік қолайлылығын ескеріп, жол қиындық тудырмаса, ұстағаны абзал.
Әйелдер қауымына қатысты ерекше жағдайлар бар: жүктілік және емізулі баласы бар аналар, егер ораза өзінің немесе баланың денсаулығына зиян тигізеді деп қорықса, оразаны кейінге қалдырады. Сондай-ақ, әйелдердің ерекше күндерінде ораза ұстауға болмайды, бұл күндердің қазасы Рамазаннан кейін бір-бірден өтелуі тиіс.
Фидия: Мүлдем ұстай алмайтындар үшін шешім
Жасы келіп, әл-қуаты жоқ қарт кісілер мен емделмейтін созылмалы ауруға шалдыққан (мысалы, асқынған сусамыр, асқазан жарасы т.б.) жандарға ораза ұстау міндеттелмейді. Олар оразаның орнына фидия садақасын береді. Фидия — оразаның әрбір күні үшін бір кедейді таңғы және кешкі аспен тойдыру немесе соның құнын ақшалай беру. Бұл — ораза ұстауға шамасы мүлдем келмейтін жандар үшін Алланың көрсеткен үлкен жеңілдігі.
Қорыта айтқанда, Рамазан оразасы — адамды қинайтын сынақ емес, мүмкіндігі барлар үшін — сауап, мүмкіндігі жоқтар үшін — жеңілдік көзі. Ең бастысы, әрбір мұсылман өз жағдайын шынайы таразылап, Мүфтият ұсынған осы ережелер шеңберінен шықпағаны абзал.
