Оқымысты – білімді, көзі ашық, ғылым жолын қуған адам. Қазақ халқы «Оқу – инемен құдық қазғандай» деп, білім алудың қиындығын мойындағанмен, оның нәтижесін жоғары бағалаған. Оқымысты адам – елдің шамшырағы, ақылшысы. Алайда, халық даналығы «көп оқыған емес, көп тоқыған біледі» деп, құрғақ білімнен гөрі өмірлік тәжірибенің маңыздылығын да ескерткен. Нағыз оқымысты білімін халық игілігіне жаратады. Төмендегі Оқымысты туралы мақалдар білімнің құндылығын, ғалымның мәртебесін және оқудың пайдасын паш етеді.
Оқымысты туралы таңдаулы мақалдар
- Жігіттің екі өнері бар: атқанда – жыққан, ашқанда – оқыған.
- Көп оқыған білмейді, көп тоқыған біледі.
- Көзге түсер ісің жоқ, көп оқыған адамсың; кітап артқан бір есек, түк білмейтін надансың.
- Оқу – білім бұлағы, білім – өмір шырағы.
- Алтын алма, білім ал.
- Оқу инемен құдық қазғандай.
- Оқымаған бір бала, оқыса екі бала.
- Білімнің басы – бейнет, соңы – зейнет.
- Кітап – алтын қазына.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Кітап артқан есек» теңеуі кімдерге қатысты айтылады?
Бұл – білімін іс жүзінде қолдана алмайтын, тек жаттанды біліммен шектелген немесе мақтан үшін оқыған адамдарға берілген қатал баға. Есекке кітап артсаң да, ол ғалым болмайды. Сол сияқты, дипломы бар, бірақ ақылы мен парасаты жоқ адамның қоғамға пайдасы шамалы. Оқымысты туралы сөз болғанда, бұл ең сыни көзқарас.
«Оқымаған бір бала, оқыса екі бала» деген нені білдіреді?
Бұл мақал білімнің адамның әлеуетін еселейтінін көрсетеді. Білімді адамның мүмкіндігі, ой-өрісі және қоғамға берер пайдасы оқымаған адамнан екі есе (тіпті одан да көп) артық. Білім адамды тұлға ретінде өсіреді, оны «екі адамға» теңестіреді.
«Көп оқыған білмейді, көп тоқыған біледі» деп неге айтады?
Оқу – тек ақпарат қабылдау. Ал тоқу – сол ақпаратты ой елегінен өткізу, түсіну және өмірмен байланыстыру. Көп кітап оқыған адам дана болмауы мүмкін, бірақ өмірден сабақ алған, ойлана білетін (тоқыған) адам нағыз білгір болады. Бұл мақал сыни ойлауды дамытуға шақырады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
