Парасат – ақылдың, білімнің және адамгершіліктің биік шыңы. Парасатты адам тек білімді ғана емес, сонымен бірге кең пейілді, сабырлы және көреген болады. «Ақыл өлшемі – парасат» деген сөз ақылдылықтың құрғақ логика емес, рухани жетілу екенін көрсетеді. Парасаттылық адамды артық сөйлеуден, орынсыз қылықтан сақтайды. «Ақылды арын қорғайды, сараң малын қорғайды» деген мақал парасаттың құндылықтарды дұрыс бағалауға көмектесетінін дәлелдейді. Төмендегі Парасат туралы мақалдар даналық пен ізгіліктің үйлесімін паш етеді.
Парасат туралы таңдаулы мақалдар
- Ақыл өлшемі – парасат.
- Ақкөңіл адам – парасатты адам.
- Парасат көрсең, құрметте; халқыңа басты міндетте.
- Ақылды адам ашықса, ақылымен тояды; ақылсыз адам ашықса, аз ақылы жоғалар.
- Ақылды адам батпан-ақ, ақылсыз адам сасқалақ.
- Ақылды адам ерінбейді, қуатты адам сүрінбейді.
- Ақылды адам ақымақтан да бірдеме үйренеді.
- Ақылды айттырмай білер, сақы сұратпай берер.
- Ақылды арын қорғайды, сараң малын қорғайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Ақылды адам ақымақтан да бірдеме үйренеді» дегенді қалай түсінуге болады?
Бұл мақал парасатты адамның көзі ашық, зерделі болатынын білдіреді. Ол ақымақтың қателігін көріп, «мен бұлай істемеуім керек» деп сабақ алады. Яғни, кез келген жағдайдан, кез келген адамнан ғибрат алуға болады. Даналық – бәрінен үйрену.
«Ақылды адам ашықса, ақылымен тояды» деген не?
Бұл – рухани тоқтық пен шыдамдылық туралы. Ақылды адам қиындыққа, жоқшылыққа тап болса да, сабыр сақтап, ақылына жүгініп, жол табады немесе қанағат етеді. Оның жаны бай болғандықтан, тәнінің аштығын жеңе алады. Ал ақылсыз адам қиналғанда абдырап, бар ақылынан айырылып қалады.
Ақкөңілдік пен парасаттың байланысы қандай?
«Ақкөңіл адам – парасатты адам» деген теңеу шыншылдық пен тазалықтың даналық екенін көрсетеді. Қулық-сұмдық, арамдық – ақылдың емес, айланың ісі. Нағыз парасат иесінің жаны таза, ниеті ақ болады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
