Биіктік – адамның арман-мұратының, мақсатының және мәртебесінің өлшемі. Қазақ халқы «Таудай талап бергенше, бармақтай бақ берсін» десе де, биікке ұмтылуды әрқашан қолдаған. Таудың биіктігі оның асқақтығын, қолжетімсіздігін білдірсе, адамның биіктігі оның ақылымен, адамгершілігімен өлшенеді. «Биікке шыққанның көзі ашылады» деген сөз білім мен тәжірибенің көкжиегін кеңейтетінін көрсетеді. Алайда, биікте тұрудың жауапкершілігі де зор, өйткені «биіктен құлаған қатты түседі». Төмендегі Биік туралы мақалдар адамды өсуге, дамуға және биік мақсаттар қоюға шақырады.
Биік туралы таңдаулы мақалдар
- Ынтымақтың иығы биік.
- Биік таудың басы болмасақ та, баурайындағы тасымыз.
- Әркім өзімнің шыққан тауым биік болсын дейді.
- Бетегеден биік, жусаннан аласа.
- Биік төбеге шықсаң, көзің ашылады, жақсымен сөйлессең, көңілің ашылады.
- Мәртебең биік болса, жұрт алыстан көреді; жақының да, жатың да сәлем береді.
- Биік таудың басына қиялап ұшып қыран да шығады, жер бауырлап жылжып жылан да шығады.
- Шыбық тимес, шыңқ етер.
- Егін ексең тыңға, шықтым дей бер шыңға.
- Ата – асқар тау, ана – бауырындағы бұлақ, бала – жағасындағы құрақ.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Биік таудың басына… жылан да шығады» мақалының философиялық мәні неде?
Бұл мақал мақсатқа жетудің жолдары әртүрлі болатынын көрсетеді. Қыран – еңбекпен, қабілетпен, адал жолмен (ұшып) биікке шықса, жылан – айламен, жағымпаздықпен, бауырлап (жер бауырлап) шығады. Нәтижесінде екеуі де бір шыңда тұруы мүмкін, бірақ олардың сол биікке жету жолы мен табиғаты мүлдем бөлек. Бұл қоғамдағы мансапқорлықтың екі түрін сипаттайды.
«Бетегеден биік, жусаннан аласа» деп қандай адамды айтады?
Бұл теңеу өте кішіпейіл, қарапайым, момын адамға қатысты айтылады. Ол ешкімге зияны жоқ, көзге түсуге тырыспайтын, өз орнын білетін жан. Бұл сөз кейде адамның жаратылысының нәзіктігін немесе қоғамдағы елеусіз орнын сипаттау үшін де қолданылады.
Ынтымақтың иығы неге биік?
«Ынтымақтың иығы биік» деген сөз бірліктің күшін дәріптейді. Жеке адам қанша мықты болса да, ынтымақтасқан қауымнан биік бола алмайды. Бірлік бар жерде еңсерілмейтін асу, алынбайтын қамал жоқ. Ынтымақ – ең жоғары мәртебе және күш.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
