Жалғыздық – Құдайға ғана жарасқан, ал адам баласы үшін қиын сынақ саналатын күй. Қазақ халқы ұжымшыл болғандықтан, «Жалғыздың үні шықпас» деп, бірлікті насихаттаған. Жалғыз ағаш орман болмайтыны, жалғыз кірпіш қорған болмайтыны сияқты, қоғамнан тыс қалған адам да толыққанды өмір сүре алмайды. Бұл мақалдар жинағында достық, ынтымақ және көпшілікпен бірге болудың маңызы айтылады. Жалғыздық туралы ізденген адам, бұл сөздерден адамның әлеуметтік жаратылыс екенін және бақыттың тек бөліскенде ғана көбейетінін түсінеді. Елмен бірге көрген қиындық – той.
Жалғыздық туралы таңдаулы мақалдар
- Жеке-жеке ғаріп болдық, колхоз болдық, қарқ болдық.
- Жалғыздың күні шықпайды, жалғыз қарғаның үні шықпайды.
- Жалғыз иттің үргені білінбес, жалғыз кісінің жүргені білінбес.
- Жалғыз жігіт би болмас, жалғыз ағаш үй болмас.
- Қанша жуан болса да, жалғыз ағаш үй болмас, қанша жақсы болса да, жалғыз жігіт би болмас.
- Жалғыз аттың пайдасы көп, жалғыз жігіттің айласы көп.
- Жалғыз ағаш пана болмас, жалғыз бие саба болмас.
- Жалғыз мая қайымас, жалғыз жігіт байымас.
- Жалғыз батыр жауға жоқ, жалғыз жігіт дауға жоқ.
- Жалғыз ағаш орман болмас, жалғыз кірпіш қорған болмас.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Жалғыз жігіт би болмас» деп неге кесіп айтқан?
Би болу үшін тек ақылды болу аздық етеді, оған қолдау көрсететін елі, ортасы, арқа сүйер халқы болуы керек. Жалғыз адамның сөзі қанша жерден дұрыс болса да, көпшіліктің қолдауынсыз ол пәрменді болмайды. Бұл көшбасшылықтың әлеуметтік табиғатын көрсетеді.
«Жалғыз аттың пайдасы көп, жалғыз жігіттің айласы көп» мақалы жалғыздықты мақтап тұр ма?
Бұл мақал жалғыздықты мақтау емес, жалғыз қалған адамның амалсыздықтан ширай түсетінін, тығырықтан шығу үшін түрлі айла-тәсіл табатынын (пысық болатынын) білдіреді. Жалғыз ат та иесіне барынша қызмет етеді. Бұл мұқтаждықтың адамды тапқыр ететіні туралы.
Жалғыз ағаш неге пана болмайды?
Даладағы жалғыз ағаш желге, дауылға төтеп бере алмайды және оның көлеңкесі де аз болады. Ал орман (көп ағаш) желді ұстайды, қалың көлеңке береді. Жалғыздық туралы бұл теңеу адамның жалғыз жүріп қорғансыз болатынын, ал елмен бірге қуатты екенін көрсетеді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
