Құм – сусымалы, тұрақсыз және қиыншылықтың символы. Шөл далада құм кешу – азапты сапар. Қазақ мақалдарында құм көбінесе кедергі, қиындық және көптіктің (сансыз құм) белгісі ретінде кездеседі. «Суды құм бөгейді» деген сөз табиғи тосқауылдардың күшін көрсетсе, оны адам қарым-қатынасындағы «бөгеттермен» салыстырады. Құмды далада түйенің (атанның) рөлі ерекше екені де айтылады. Бұл қысқа жинақ арқылы табиғаттың қатал жағдайлары мен адам өміріндегі сынақтардың ұқсастығын көруге болады. Құм туралы нақылдар төзімділікке және кедергілерді жеңуге үндейді.
Құм туралы таңдаулы мақалдар
- Суды құм бөгейді, дауды қыз бөгейді.
- Арту-арту құм келсе, атан тартар бүгіліп; айыр інген кез келсе, мұрындығы қалар жырылып.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Суды құм бөгейді, дауды қыз бөгейді» деген мақалдың мәні не?
Бұл мақал қыз баланың бітімгерлік рөлін көрсетеді. Ағып жатқан суды құм тоқтататыны сияқты, екі ел немесе екі ру арасындағы үлкен дауды құдалық, қыз алысып-қыз берісу арқылы тоқтатуға болады. Қыз – елдерді жақындастыратын дәнекер.
Атан түйе мен құмның байланысы қандай?
Мақалда «Арту-арту құм келсе, атан тартар бүгіліп» делінген. Бұл өмірдің ауыр кезеңдерін, қиындықтарын (құмды асуларды) тек мықты, төзімді ерлер (атандар) ғана көтере алатынын білдіреді. Құм – бұл жерде сынақ пен ауыртпалықтың бейнесі.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
