Ана – жер бетіндегі ең қасиетті, ең мейірімді жан. «Ана бір қолымен бесікті тербетсе, екінші қолымен әлемді тербетеді» деген сөз ананың қоғамдағы ұлы рөлін айқындайды. Ана сүтімен бойға дарыған қасиет, ана тілімен келген тәлім-тәрбие адамды өмір бойы жетелеп жүреді. Қазақ халқы ананы ерекше құрметтеп, «Жұмақ – ананың табанының астында» деп білген. Ананың ақ сүтін ақтау – әрбір перзенттің өмірлік парызы. Бұл беттегі Ана туралы мақал-мәтелдер ана махаббатының шексіздігін, оның балаға деген риясыз көңілін және ананы қадірлеудің маңызын терең ұғындырады.
Ана туралы таңдаулы мақалдар
- Анадан батыр туса – ел ырысы, жаңбыр жауса – жер ырысы.
- Ана сүтін ақтамағанды ешкім жақтамайды.
- Ана сүті бой өсіреді, ана тілі ой өсіреді.
- Анасыз қызды берсең, басын аушы болар.
- Жақсы ана жаман балаға қырық жылдық азық.
- Өзен көркі – тал, ананың көркі – бала.
- Ана қасқа — қара қасқа.
- Анаңды Меккеге үш апарсаң да, қарызынан құтыла алмайсың.
- Анаға қарап қыз өсер.
- Анаңның көңілі балада, баланың көңілі далада.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Анаңды Меккеге үш апарсаң да қарызынан құтыла алмайсың» деген сөздің мәні неде?
Бұл мақал ана еңбегінің өтеусіз екенін білдіреді. Ананың баланы тоғыз ай көтеріп, толғатып, ақ сүтін беріп, түн ұйқысын төрт бөліп өсірген бейнетін ешқандай байлықпен немесе қызметпен өтеу мүмкін емес. Бұл баланы ана алдындағы мәңгілік борышын сезінуге шақырады.
Ана мен тілдің байланысы қалай суреттелген?
«Ана сүті бой өсіреді, ана тілі ой өсіреді». Ана сүті баланың денесінің жетілуіне қажет болса, ана тілі (анасының сөзі, әлдиі, ертегісі) оның ақыл-ойының, санасының дамуына негіз болады. Тіл – ана арқылы берілетін рухани азық.
«Анаңның көңілі балада, баланың көңілі далада» деген өкінішті шындық па?
Иә, бұл өмір заңдылығын көрсететін ащы шындық. Ана әрқашан баласын ойлап, уайымдап отырады. Ал бала өскен соң, өз қызығымен, достарымен, түздің шаруасымен (далада) жүріп, анасына жеткілікті көңіл бөлмеуі мүмкін. Ана туралы бұл мақал перзенттерді анаға көбірек көңіл бөлуге үндейді.
Анаға қарап қыз өсуі нені білдіреді?
Бұл тәрбиенің үлгі-өнеге арқылы берілетінін көрсетеді. Қыз бала анасының жүріс-тұрысын, сөйлеу мәнерін, іс тігуін қайталайды. Болашақ ана және жар ретіндегі қасиеттерді қыз бала өз анасынан сіңіреді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
