Арамдық – адамгершілікке жат, дін мен дәстүрде қатаң тыйым салынған ұғым. «Арамнан алған түйеден, адалдан алған түйме артық» дейді дана халқымыз. Арам жолмен келген малдың, астың және атақтың ғұмыры қысқа, әрі ол иесіне бақыт емес, бақытсыздық әкеледі. Арамдық – бұл өтірік, алдау, ұрлық және қиянат. Ол адамның жанын ластап, иманын әлсіретеді. Осы беттегі Арам туралы мақал-мәтелдер арам істің зардабын, одан жирену қажеттігін және адалдықтың артықшылығын түсіндіреді. Арамдықпен жиған дүние судай ағып кететінін, ал таза еңбектің жемісі қалатынын естен шығармаған жөн.
Арам туралы таңдаулы мақалдар
- Арам ас — ауру.
- Арамдық — арға сын.
- Арам ой — аздырар.
- Жалған сөз – арам.
- Арам ас, арам мал.
- Ауру қой арам өлер.
- Адал азық, арам азық.
- Жарамсақтың жаны жоқ.
- Арамдық — адамның жауы.
- Арам сүйек – ас болмас.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Арам ой аздырар» дегеннің мәнісі не?
Бұл мақал адамның ішкі ниетінің маңыздылығын көрсетеді. Егер адам үнемі біреуге жамандық жасауды, қулық-сұмдықты ойлап жүрсе (арам ой), ол рухани және физикалық тұрғыдан азады, жүдейді. Арам ой адамның өз ішін жегідей жеп, тыныштығын бұзады.
«Арам ас – ауру» деп неге кесіп айтқан?
Арам жолмен табылған тамақтың бойға сіңбейтіні, керісінше дерт болатыны туралы халықтық сенім бар. Сондай-ақ, шариғат бойынша арам (тыйым салынған) тағамдарды жеу денсаулыққа зиян. Ауыспалы мағынада, біреудің ақысын жеу түбінде жазасыз қалмайды, ауру немесе қайғы түрінде қайтады.
Арамдық неге «арға сын»?
Арам іс жасау – адамның ар-ұятын, намысын таптау деген сөз. Бір рет арамдыққа барған адамның атына кір келеді, ол ел алдындағы сенімінен айырылады. Бұл – адамның кісілік келбетіне түскен үлкен таңба, сынақ.
«Жалған сөз – арам» деп неге айтылады?
Өтірік айту, жалған куәлік беру – үлкен күнә және қоғамға зиян. Сөздің тазалығы, шыншылдығы – адалдықтың белгісі. Өтірік сөз адамдарды адастырады, араздық тудырады, сондықтан ол арам іспен теңестіріледі. Арам туралы мақалдар шындықты ту етуге шақырады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
