Су – тіршіліктің бастауы, табиғаттың ең ғажайып сыйы және тазалықтың негізі. Шөлейтті және жартылай шөлейтті аймақтарда өмір сүрген ата-бабаларымыз судың қадірін ерекше білген. Құдық қазу, бұлақтың көзін ашу сауапты іс саналса, суды ластау немесе ысырап ету кешірілмес күнә болып есептелген. «Судың да сұрауы бар» деген аталы сөз табиғат ресурстарына деген жауапкершілікті, үнемшілдікті меңзейді. Су тек шөлді қандырып қана қоймайды, ол жерді құнарландырады, кірді тазартады және өмірге жан бітіреді. Бұл беттегі Су туралы мақал-мәтелдер судың маңыздылығын, оны қорғау қажеттігін және сумен байланысты халықтық ырым-тыйымдарды қамтиды. Экологиялық мәселелер ушығып тұрған қазіргі заманда бұл өсиеттердің маңызы бұрынғыдан да арта түсуде. Суды қадірлеу – болашақ ұрпақтың өмірін сақтау деген сөз.
Су туралы таңдаулы мақалдар
- Су — тіршілік көзі.
- Судың да сұрауы бар.
- Су ішкен құдығыңа түкірме.
- Су бар жерде — өмір бар.
- Сусыз жер — ну болмас.
- Судың қадірін шөлдеген біледі.
- Су тасыса — ырыс.
- Су жүрген жер — берекелі.
- Су тоқтаған жерде сасиды.
- Су көрмей, етік шешпе.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Судың да сұрауы бар» мақалы нені еске салады?
Бұл мақал адамзатты ысырапшылдықтан сақтандырады. Әлемде ешнәрсе шексіз емес және тегін емес, әр тамшы су үшін жауап беретін кез келеді. Бұл сөз экологиялық сананы оятып, табиғат байлығын үнемдеп, ұқыпты пайдалануға шақырады. Су туралы айтылған ең өзекті нақылдардың бірі осы.
«Су ішкен құдығыңа түкірме» деген сөздің тәрбиелік мәні қандай?
Бұл – алғыс айту мен жақсылықты бағалау туралы терең мағыналы сөз. Өзің пайдаланған, нәпақа тапқан немесе білім алған ортаңды жамандау – өз тамырыңа балта шабумен бірдей. Тура мағынасында су көздерін ластамауды білдірсе, ауыспалы мағынада адамгершілік пен ризашылық сезімін жоғалтпауды насихаттайды.
Судың тоқтауы мен сасуы туралы мақал адам өміріне қалай қатысты?
«Су тоқтаған жерде сасиды» деген сөз адамның дамуына қатысты айтылған. Су ағып тұрса ғана таза болады, сол сияқты адам да үнемі ізденісте, әрекетте болуы керек. Егер адам дамуын тоқтатса, ол рухани тоқырауға ұшырап, «саси» бастайды (мінезі бұзылады, жалқауланады). Бұл мақал белсенді өмір сүруге үндейді.
«Су көрмей, етік шешпе» деп неге айтқан?
Бұл сақтық пен көрегендікке шақыратын мақал. Істің нәтижесін көрмей тұрып, ерте қуануға немесе қиындықтың анық-қанығына жетпей жатып, қамсыз отыруға болмайды. Су туралы бұл нақыл кез келген істе асығыс шешім қабылдамау керектігін ескертеді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
