Сауда – адамзат тарихындағы ең көне қарым-қатынас түрлерінің бірі, ол тек тауар алмасу ғана емес, сонымен қатар есеп пен тәуекелдің, психология мен дипломатияның тоғысқан жері. Қазақ халқы негізінен мал шаруашылығымен айналысқанымен, Ұлы Жібек жолының бойында орналасқандықтан, сауда мәдениетінен де кенде болмаған. Саудагерлік – ептілікті, көрегендікті және нақтылықты талап ететін ерекше кәсіп. Мұнда сезімге емес, есепке жүгіну, достық пен іскерлікті араластырмау қағидалары алдыңғы орынға шығады. Осы бетте жинақталған Сауда туралы мақал-мәтелдер сауданың жазылмаған заңдарын, оның қатал да әділ талаптарын түсіндіреді. Алаяқтықтан аулақ болу, таразыдан жемеу және уәдеге берік болу – саудагердің абыройын сақтайтын басты құндылықтар. Бұл нақыл сөздер кәсіпкерлерге ғана емес, күнделікті өмірде қаржылық сауаттылықты қажет ететін әрбір адамға ой салады.
Сауда туралы таңдаулы мақалдар
- Саудада достық жоқ.
- Сауда сақал сипағанды сүймейді.
- Саудада есеп керек.
- Саудагердің көзі — таразы.
- Сауда — байлықтың кілті.
- Саудада алдау — обал.
- Сауда жүрген жерде береке бар.
- Саудагерде ұят болмас.
- Саудада сөз емес, өлшем өтеді.
- Сауда — тәуекел іс.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Саудада достық жоқ» дегенді қалай қабылдау керек?
Бұл – сауданың ең қатал, бірақ ең шынайы заңы. Бизнесте немесе сауда-саттықта жақындыққа, туыстыққа сүйену көбіне шығынға немесе ренішке әкеледі. Есеп айырысу кезінде барлығы нақты және әділ болуы тиіс. Сауда туралы бұл мақал жеке қарым-қатынас пен іскерлік байланысты араластырмауға кеңес береді.
«Сауда сақал сипағанды сүймейді» деген сөз нені меңзейді?
Бұл фразеологизм саудадағы батылдық пен жылдам шешім қабылдаудың маңызын көрсетеді. «Сақал сипау» – ойланып-толғанып, уақыт созудың белгісі. Саудада сәт сайын өзгеріп тұратын нарық жағдайында тым ұзақ ойлану мүмкіндікті жіберіп алуға әкеледі. Саудагер сергек әрі шешімшіл болуы керек.
Саудадағы адалдық пен «таразы» ұғымының маңызы қандай?
«Саудагердің көзі — таразы» және «алдау — обал» деген сөздер саудагердің ар-ожданына тікелей қатысты. Сатып алушыны алдау, таразыдан жеу – үлкен күнә және түбінде кәсіптің берекесін қашыратын іс. Тауардың сапасы мен өлшемі туралы шыншылдық ұзақ мерзімді сенім мен табыстың кепілі болып табылады.
Сауда неге «тәуекел іс» деп аталады?
Сауда-саттық әрқашан белгісіздікпен байланысты. Тауар өтпей қалуы, бұзылуы немесе бағасы түсіп кетуі мүмкін. Кәсіпкер өз қаражатын салып, нәтижесіне кепілдік жоқ іске барады. Сауда туралы мақалдарда осы тәуекелге бел буа білген адам ғана байлықтың кілтін таба алатыны айтылады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
